trefwoord

Secularisering: het grote experiment zonder God

De afname van religieuze invloed markeert een van de meest ingrijpende transformaties in de Nederlandse en Europese geschiedenis. Waar religie eeuwenlang richting gaf aan ons denken over zin, moraal en gemeenschap, leven we nu in een tijd waarin deze traditionele ankerpunten grotendeels zijn verdwenen. Deze secularisering voltrok zich met een ongekende snelheid, vooral vanaf de jaren zestig van de vorige eeuw.

De vraag is niet zozeer óf deze ontwikkeling plaatsvond - de cijfers liegen er niet om - maar wat de gevolgen zijn van dit experiment. Hoe geven mensen vorm aan zingeving wanneer de religieuze tradities verdwijnen? Welke nieuwe spanningen ontstaan er? En wat betekent dit voor onze democratie, rechtsstaat en onderlinge verbondenheid?

Hans Boutellier
Het seculiere experiment
Hans Boutellier onderzoekt in dit boek de kern van het seculiere experiment: hoe kunnen we samenleven zonder God? Hij analyseert de gevolgen van de snelle ontkerkelijking in Nederland en vraagt zich af welke waarden ons nog binden.
Boek bekijken
€ 42,50
Op voorraad | Op werkdagen voor 17:00 besteld, volgende dag in huis | Gratis verzonden

Spotlight: Hans Boutellier

Boutellier is een van de belangrijkste Nederlandse denkers over secularisering. Als analyticus van sociale ontwikkelingen sinds de jaren zestig combineert hij scherpe analyse met maatschappelijke betrokkenheid. Zijn werk over secularisering, criminaliteit en identiteitspolitiek biedt essentiële inzichten in de Nederlandse samenleving.

De historische wortels van een seculiere samenleving

Secularisering is geen plotseling verschijnsel. De wortels liggen in de Verlichting, toen rede en wetenschap steeds meer ruimte opeisten naast - en later ten koste van - religieuze autoriteit. In Nederland verliep dit proces in verschillende fasen, van de scheiding van kerk en staat tot de ontzuiling en deconfessionalisering in de tweede helft van de twintigste eeuw.

Jabik Veenbaas
Verlichting als kraamkamer
Veenbaas beschrijft hoe de Verlichting de intellectuele basis legde voor een seculiere kijk op wereld en samenleving. Dit filosofische en historische werk laat zien hoe rationeel denken religieuze zekerheid ging verdringen.
Boek bekijken
€ 23,99
Op voorraad | Op werkdagen voor 17:00 besteld, volgende dag in huis | Gratis verzonden
Verlichting nu - 'Zet aan tot denken'
Peter de Roode
Deze recensie van Steven Pinkers 'Verlichting nu' toont aan dat de idealen van rede, wetenschap en humanisme niet ouderwets zijn. Sterker, ze moeten volgens Pinker juist worden verdedigd tegen populisme en irrationele krachten.
Rien Fraanje
Geloof in de politiek
Fraanje biedt een uitvoerige analyse van hoe secularisering in Nederland plaatsvond en welke invloed dit heeft op politieke debatten over religieuze kwesties. Een grondige historische verkenning van dit transformatieproces.
Boek bekijken
€ 49,90
Op voorraad | Vandaag voor 23:00 besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden

Van zuil naar individu: de maatschappelijke gevolgen

De verzuiling bood burgers een alomvattend kader van bescherming en identiteit. Met de secularisering verdween niet alleen het geloof, maar ook deze structurerende verbanden. Mensen werden meer autonoom, maar verloren tegelijk houvast. De vraag naar gemeenschap en zingeving bleef, maar moest nu op nieuwe manieren worden ingevuld.

James Kennedy Mart Rutjes
Gescheiden partners
Kennedy en Rutjes analyseren hoe secularisatie vanaf de jaren zestig de verhoudingen tussen overheid en religieuze organisaties fundamenteel veranderde. Een essentiële studie over de institutionele kant van dit proces.
Boek bekijken
€ 22,50
Op voorraad | Vandaag voor 23:00 besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
De grote verkilling - Van Istendael is een begenadigd auteur
Teun van Aken
Deze bespreking van Geert van Istendaels 'De grote verkilling' laat zien hoe de verzorgingsstaat onder druk kwam te staan toen sociaal- en christendemocraten hun ideologische wortels loslieten. Secularisering en neoliberalisering versterkten elkaar.
Jan Willem Duyvendak Carolien Bouw Klarita Gërxhani
Sociale kaart van Nederland
Dit boek analyseert hoe secularisering bijdroeg aan ontzuiling en welke transformaties dit in het Nederlandse religieuze veld en andere maatschappelijke sectoren teweegbracht. Een sociologische inkijk in de Nederlandse veranderingen.
Boek bekijken
€ 54,50
Op voorraad | Op werkdagen voor 17:00 besteld, volgende dag in huis | Gratis verzonden
Pol van de Wiel
Zo zijn we niet meer getrouwd
Van de Wiel beschrijft de transformatie van het huwelijk van een religieuze naar een burgerlijke instelling vanaf 1800. Een juridisch-historisch perspectief op een belangrijk aspect van secularisering in de persoonlijke levenssfeer.
Boek bekijken
€ 24,90
Op voorraad | Vandaag voor 23:00 besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden

De spirituele leegte en nieuwe zoektochten

Secularisering liet niet alleen een institutioneel vacuüm achter, maar ook een existentieel. Waar vinden mensen nu zingeving? Sommigen spreken van een spirituele supermarkt, waarin mensen eclectisch kiezen uit diverse tradities. Anderen wijzen op de opkomst van nieuwe quasi-religieuze fenomenen, van mindfulness tot complotdenken.

Esther van Fenema Joost Roselaers
De leegte voorbij
Van Fenema en Röselaers beschrijven hoe de snelle secularisatie in Nederland heeft bijgedragen aan spirituele leegte en het gebrek aan een gedeeld verhaal. Zij verkennen wegen om voorbij deze leegte te komen.
Boek bekijken
€ 22,99
Op voorraad | Vandaag voor 23:00 besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
De prijs van alles, en de waarde van niets
Leo van de Voort
Deze essay van Leo van de Voort onderzoekt hoe in een geseculariseerde, gemarktiseerde samenleving de vraag naar waarden opnieuw actueel wordt. Wat bindt ons nog als traditionele religieuze kaders verdwijnen?
Hans Alma
Het verlangen naar zin
Alma onderzoekt in dit boek hoe we in een seculiere samenleving vorm kunnen geven aan zingeving en spiritualiteit. Een praktische verkenning van nieuwe wegen voor betekenisgeving buiten traditionele religieuze kaders.
Boek bekijken
€ 27,99
Op voorraad | Op werkdagen voor 17:00 besteld, volgende dag in huis | Gratis verzonden
De teloorgang van godsdienstigheid is een kenmerk van de moderniteit, maar daarmee verdwijnen ook de troostende verhalen en gemeenschapsrituelen die religie eeuwenlang bood. Uit: Hoe overleef ik de moderne wereld

Secularisering en democratie

De relatie tussen secularisering en democratie is complex. Enerzijds maakte secularisering ruimte voor pluralisme en individuele vrijheid. Anderzijds verloren traditionele maatschappelijke verbanden aan kracht, wat nieuwe vragen opriep over wat ons als samenleving nog bindt en welke rol religie in het publieke domein mag spelen.

Hartmut Rosa
Democratie vraagt om religie
Rosa onderzoekt wat er gebeurt wanneer religieuze tradities verdwijnen uit onze moderne samenleving. Zijn these is provocerend: democratie vraagt juist om religieuze of quasi-religieuze resonantie om vitaal te blijven.
Boek bekijken
€ 16,90
Op voorraad | Vandaag voor 23:00 besteld, woensdag in huis
Leo van de Voort - De zuurstof van democratie
Leo van de Voort
Dit artikel van Leo van de Voort over democratie en gemeenschap laat zien hoe de afbraak van traditionele bindingen - waaronder religieuze - de democratie onder druk zet. Constructieve onenigheid vereist gedeelde waarden.
Dirk van der Blom
De verhouding van staat en religie in een veranderende Nederlandse samenleving
Van der Blom analyseert hoe secularisatie vanaf de jaren zestig de Nederlandse identiteit fundamenteel veranderde. Hij koppelt deze ontwikkeling aan democratisering en individualisering, en onderzoekt de gevolgen voor de verhouding tussen staat en religie.
Boek bekijken
€ 19,95
Levertijd ongeveer 6 werkdagen
MEER Moois - Het verraad van de intellectuelen
Dave van Ooijen
Deze bespreking van Julien Benda's klassieker toont aan dat juist in tijden van crisis en moreel verval intellectuelen hun verantwoordelijkheid moeten nemen. Secularisering betekent niet het einde van morele verplichtingen.
Het seculiere experiment Het seculiere experiment laat zien dat het verdwijnen van religieuze kaders niet automatisch leidt tot een leegte. Wel vraagt het om nieuwe vormen van gemeenschapsvorming en betekenisgeving die recht doen aan onze behoefte aan verbinding en transcendentie.

De toekomst van het seculiere

Secularisering is geen lineair proces. In sommige delen van Europa zien we een herstel van religieuze betrokkenheid, elders een verdere afname. Bovendien brengt immigratie nieuwe religieuze diversiteit. De vraag is hoe we in een pluriforme, geseculariseerde samenleving kunnen samenleven met respect voor verschillende levensovertuigingen - religieus en seculier.

Patrick Loobuyck
Samenleven met gezond verstand
Loobuyck bespreekt hoe secularisering de westerse samenleving heeft gevormd en relateert dit aan de komst van niet-geseculariseerde migrantengroepen. Hij pleit voor een verstandige omgang met religieuze en levensbeschouwelijke diversiteit.
Boek bekijken
24,50
9,95
Laatste exemplaar! Voor 21:00 uur besteld, morgen in huis
Sophie van Bijsterveld Hans-Martien ten Napel
Een nieuwe politieke formule
Meerdere auteurs bespreken in dit werk de secularisering van de Nederlandse samenleving en de implicaties voor de rol van religie in de democratie. Een actueel onderzoek naar nieuwe politieke formules voor kerk-staat verhoudingen.
Boek bekijken
€ 46,95
Op voorraad | Op werkdagen voor 17:00 besteld, volgende dag in huis | Gratis verzonden

Slotbeschouwing: samenleven in een seculiere tijd

Secularisering heeft de Nederlandse en Europese samenleving ingrijpend veranderd. De snelheid waarmee religieuze instituties, praktijken en overtuigingen aan maatschappelijke betekenis verloren was ongekend. Dit bracht vrijheid en autonomie, maar ook nieuwe vragen over gemeenschap, zingeving en moraal.

De boeken en analyses op deze pagina laten zien dat secularisering geen eenduidig verschijnsel is. Het is geen simpel verhaal van verlies of winst, maar een complex proces met uiteenlopende gevolgen. Sommigen ervaren vooral bevrijding, anderen vooral leegte. Wat blijft is de noodzaak om steeds opnieuw te onderzoeken wat ons bindt, wat waardevol is en hoe we samen vorm kunnen geven aan een rechtvaardige, menswaardige samenleving - met of zonder God.

Boeken over 'secularisering' koop je bij Managementboek.nl

Producten over 'secularisering'

Deel dit artikel

Wat vond u van dit artikel?

0
0

    Personen

      Trefwoorden